De tekst verscheen in de Nieuwsbrief van september 2000 

Persoonlijk isolement als uitdaging

Trudes Hoenders : In het mannenwerk is van oudsher gezocht naar middelen en wegen om de regie over je eigen leven in handen te krijgen. Het bleek in de praktijk belangrijk mannen ruimte te bieden elkaar in een beschermend kader hun per-soonlijk verhaal te kunnen laten vertellen. Stil staan bij en je uitspreken over wat mensen, dingen en gebeurtenissen uit heden en verleden voor je betekenen wordt dan ook tijdens de workshop aangemoedigd.

Deze manier van werken biedt daarom uit ervaring een begaanbare weg naar bewustwording. Dit maakt het mogelijk op basis van je actuele bewustzijn af te wegen over wat je te doen staat en een beslissing te nemen over wat je kunt en wil doen.

Persoonlijke isolement is daarbij een dagelijks frequent optredend verschijnsel dat het leggen van open en onbevangen contact bemoeilijkt en/of belemmert.

Mannen zijn op grond van hun opvoeding hiermee vertrouwd geraakt en gemaakt. Voor een goed begrip hiervan is het belangrijk een aantal aspecten van ons psychisch functioneren nader onder ogen te zien. Ik vind het daarom van belang stil te staan bij de betekenis en het belang van zelfvertrouwen, contact maken en onderhouden, en erotiek en seksualiteit. Een pasgeboren kind is letterlijk en figuurlijk volledig afhankelijk van de verzorging en zorg die het van  opvoeders krijgt en ontvangt. In samenhang met de mate van voorspelbaarheid en betrouwbaarheid van de opvoeders op het vlak van verzorging en zorg ontwikkelt een kind in mindere of meerdere mate vertrouwen en/of wantrouwen in de ander. Wanneer een kind voldoende vertrouwen heeft leren stellen in en ook heeft leren schenken aan zijn opvoeders kan het leren vertrouwen in zichzelf te durven stellen ook als de ander niet volledig betrouwbaar en/of berekenbaar lijkt. Zelfvertrouwen nu kan gemakkelijker aan het wankelen worden gebracht door onvoorziene gebeurtenissen dan ons lief is. Daarnaast slaat vertrouwen gemakkelijk om in wantrouwen. De wisseling in mate van vertrouwen, wantrouwen en zelfvertrouwen is van grote invloed op de kwaliteit van het contact dat we leggen en aangaan.

Als tweede aandachtspunt wil ik stilstaan bij contact aangaan en leggen. Dit is in feite een voortdurende beweging van naar buiten en naar binnen gaan  tussen twee mensen waar om het minste of geringste een storing in kan ontstaan. De balans van de aandacht voor deze intense  bewegingen wisselt snel. Dit betekent dat je vanzelfsprekend een risico loopt dat er iets misgaat in het contact en dat je dus ook een risico neemt als je contact maakt.

Bovendien koppelen we regelmatig herinneringen aan pijnlijke en/of teleurstellende ervaringen uit het verleden aan de actuele situatie en/of persoon. Dat vormt  echter ook een directe aanleiding om af te haken. In deze opvatting zie ik contact maken dan echt ook als iets wat je moet maken en doen met een onvermijdelijk risico.

Als derde aandachtspunt wil ik stil staan bij de ontwikkeling van erotiek en sexualiteit. Een pasgeboren kind leeft met een nog niet uitgekristalliseerd lust / onlust beleven. In feite is ook sprake van een diffuus erotisch beleven dat nog geen specifieke sexuele vorm heeft gekregen. In de loop van de opvoeding wordt ons aangeleerd wat mag en moet en niet mag en moet op erotisch sexueel gebied en met allerlei waardeoordelen omgeven. Deze beperking en inperking gaat bij iedereen gepaard met pijnlijke ervaringen en gevoelens en/of isolement Dit houdt in dat veel erotische en sexuele verlangens en behoeften met pijnlijke herinneringen verweven zijn en aanleiding geven tot isolement. Ik zou deze drie aspecten als volgt willen samenvatten:In de ontwikkeling van pasgeboren kind tot volwassen man leren mannen dat ze breuken in het persoonlijke contact moeten aanvaarden en niet meer onbevangen erotische en sexuele gevoelens mogen beleven. Bovendien moeten mannen deze beide gegevens als vanzelfsprekend leren waarderen om met een mannelijk zelfbeeld door het leven te kunnen gaan. Op je uit spreken  over de pijn van het isolement en de inperking op erotisch sexueel vlak wordt bovendien een taboe gelegd waardoor het gemakkelijker lijkt en wordt de pijn en het isolement niet meer te ervaren en als het ware te vergeten.

De kunst je weer te durven leren uitspreken en het aanvaarden en organiseren van passende ondersteuning van anderen acht ik van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van regie in je eigen leven. Daarnaast besteden we aandacht aan hoe je op grond van je eigen inzicht en bewustzijn stappen in je eigen leven kunt zetten.