Jan,                                                                               

Je hebt als workshopleider binnen het mannenwerk gedurende tien jaar gestalte gegeven aan een bijzonder soort leiderschap. Tijdens jouw leiderschap binnen het Mannenwerk heeft zich een cultuur ontwikkeld van grote ruimte, aandacht en acceptatie voor alles wat mannen van zichzelf meebrachten naar onze workshops. Ik zie dat als een grote verdienste van jou voor het Mannenwerk. Jij hebt voor veel mannen een voorbeeld neergezet van mannelijk leiderschap, dat anders was dan we daarvoor vaak gewend waren : Velen van ons hebben toch ergens een halfbewust beeld van wat een leider zou moeten zijn en doen voor ons en misschien verlangen we daar halfbewust ook wel naar: Een leider is in dat beeld  iemand die voorop loopt, naar wie je kunt opkijken, die veel, zo niet álles weet, die ons de weg wijst en die oplossingen biedt voor onze problemen. Zo'n leider was en ben jij niet. En dat zie ik als een grote verdienste van jou voor het Mannenwerk. 

Jouw stijl van leiderschap kenmerkte zich door grote gedrevenheid,  ruimte, nuchterheid, eenvoud en een gevoel van rechtvaardigheid. Maar je kon binnen je leiderschap tegelijkertijd ook je onzekerheden laten zien, je emoties, je twijfels. Door deze doorzichtige stijl en het ontbreken van alle pretenties lag het niet zo voor de hand dat er op jou een ‘goeroebeeld’ geprojecteerd kon worden.  In plaats daarvan gaf jij mannen de eigen verantwoordelijkheid en het eigen leiderschap weer terug. Je nodigde ze uit om eenvoudigweg stil te staan bij wat er is en te kijken naar wat er is en een beetje contact te maken met wat er is. Je bood ze daarmee een mogelijkheid om eerst te zien, te begrijpen en te aanvaarden wat er is, alvorens eventueel een keuze te maken tot het zetten van kleine stappen tot verandering. 

Deze benadering was en is voor de meeste mannen niet altijd zo gemakkelijk en zo aangenaam. Mannen willen vaak veel, ver, hoog en het liefst met hele grote stappen op weg naar concrete doelen. Sta je stil en kijk je naar jezelf en maak je een beetje contact, dan heb je ook de kans geconfronteerd te worden met pijn,verdriet, wanhoop en onvermogen. En niemand wil dat natuurlijk. Maar als je het lef hebt om dat wel te doen dan kan juíst dát je ook mild en mededogend maken voor jezelf, voor je eigen geschiedenis en voor die van anderen. 

Juist in die ruimte om naar jezelf te kijken, zonder druk en zonder dat je er direct iets mee zou moeten doen,  zat en zit volgens mij een unieke kans, speciaal voor mannen, om zichzelf te vernieuwen. 

Lieve Jan, jouw verbinding met het aardse, met het gewone, menselijke geworstel beschouw als een bijzondere gave, die ik koppel aan je arbeidersachtergrond en de vette klei van je geboortegrond. Dat je deze kwaliteit binnen het Mannenwerk hebt gebracht en levend hebt gehouden zie ik als een grote verdienste van jou voor het Mannenwerk.

Elke tijd, elke periode heeft zijn eigen sfeer en behoeftes en doet weer een ander appel op ons. We hebben binnen de leidersgroep van het Mannenwerk het laatste jaar veel met elkaar nagedacht en gesproken over waar we met het Mannenwerk heen willen en op welke gebieden wij misschien wel het voortouw moeten nemen. Wat staat ons te doen in de samenleving, wat gebeurt er met de veranderende rollen die mannen in de maatschappij vervullen, hoe gaan we verantwoordelijk om met alle verworven vrijheden van homosexuele mannen op het gebied van sexualiteit, hoe gaan we om  met de voortschrijdende individualisering van onze samenleving, hoe leven en werken we op een liefdevolle en vruchtbare manier samen met vrouwen. Allemaal grote vragen en uitdagingen voor het Mannenwerk.

Jan, jij sluit nu een periode van ruim 10 jaar af als workshopleider binnen het Mannenwerk. Tot slot nog dit:  Wat het Mannenwerk in de toekomst ook zal gaan veranderen, wat uitgangspunten betreft maar ook qua stijl, het Mannenwerk zal altijd schatplichtig blijven aan de eigen , wijze manier waarop jij ons, en al die honderden mannen door al die jaren heen hebt geleid. Het is misschien niet altijd zo zichtbaar, maar er zijn op vele plekken in Nederland mannen werkzaam, o.a. binnen de mannenhulpverlening, die hun inspiratie en stimulans hebben gekregen in workshops die door jou zijn geleid. Zoals jij op jouw manier hebt geleerd van jouw voorgangers en daarop hebt voortgebouwd, ben jij nu op jouw beurt ook weer een reus op wiens schouders anderen gaan staan om verder te kunnen kijken en verder te kunnen gaan.

Lieve Jan, alle goeds voor jou.

Hendrik Grashuis