Achtergrond & inspiratie 'Gay Soul' 

Korte samenvatting en een paar gedachten naar aanleiding van wat ‘Gay Soul’ is.

Door Hendrik Grashuis

In een groot deel van de wereld is het woord ‘Gay’ door homo’s zo langzamerhand als meest dekkende titel aangenomen voor mannen die van mannen houden. Het oud Engelse woord ‘Gay’ heeft nog andere betekenissen en associaties; lichtheid van hart,  levendigheid van gemoed, helderheid, vrolijkheid, jovialiteit, sprankeling. 

Het woord ‘Soul’ heeft in de klank zowel iets swingends, alsook een zekere diepte.

Wat is de ziel?  Schrijver/journalist Mark Thompson beschrijft in de inleiding van zijn interviewboek ‘Gay Soul’ dat de ziel de bron is van wat we zijn. De ziel is niet om te begrijpen, te grijpen of te analyseren. De ziel spreekt tot ons in dromen en visioenen.  De ziel onthult zich aan ons in muziek, poëzie, in de kunsten, die we aanschouwen en creëren. De ziel is de plaats waar inspiratie ontstaat en waaruit levenskracht en vreugd groeit.

In de ziel vinden ook conflicten plaats, persoonlijke demonen, twijfels, herschepping. Onderzoek van en afdaling in de ziel is geen reis die tegenwoordig ruim aangemoedigd wordt. Ergens in deze zielecontainer van oneindige dood en hergeboorte ligt ook het mysterie van ‘homo-zijn’. 

Ondanks 100 jaar theoretiseren over homoseksualiteit blijft het wezen van wie ik ben als een homoseksueel persoon een mysterie. Homostudies polariseren rond ‘nature versus nurture’, d.w.z.: is homoseksualiteit iets wat sommige mensen nu eenmaal aangeboren is, of ontstaat het door opvoeding en andere omstandigheden? Is het een speelse variatie van moeder natuur, of een neurotische stoornis?

Homoseksualiteit heeft altijd over de hele wereld en in alle culturen bestaan. Er zijn altijd mannen geweest die naar mannen verlangden. Er zijn culturen (geweest) waar vormen van homoseksualiteit  een gewaardeerde plaats en functie hadden, b.v. als intermediair tussen mannen en vrouwen, tussen de hemel en de aarde,  goden en mensen.

In andere culturen, waaronder vooral de christelijke, werd homoseksualiteit eeuwenlang gezien als de grootste misdaad of zonde, en bestraft met vervolging, marteling en de vuurdood.  Nog steeds vindt er wereldwijd, en soms dichterbij, discriminatie, uitsluiting en geweld tegen homo’s plaats.

Alle mensen zijn in hun leven gewond geraakt. Vrijwel niemand van ons heeft in zijn vroegste jeugd de aandacht, liefde en bevestiging gekregen op elk moment dat hij die nodig had. Dit is niemands schuld. We zijn namelijk allemaal geboren in een onbewuste wereld met onvolmaakte ouders en opvoeders.

Daar bovenop zijn de meeste homoseksuele mensen nog eens extra verwond in hun ziel. De afwijzing door ouders, familie, leeftijdgenoten, etc., in welke vorm dan ook, heeft op een wezenlijk andere manier emotionele wonden geslagen dan bij onze hetero broeders en zusters: omdat de afwijzing van homo's eeuwenlang ingebed is geweest in alle structuren van onze samenleving.  Met als gevolg het verzwijgen of ontkennen van wie we zijn en het voor een deel terugtrekken in onszelf. (Met als andere kant het onszelf overschreeuwen en levenslang knokken voor ons recht om te mogen bestaan!) 

Een opdracht voor homomannen is deze diepe verwonding onder ogen te zien; hoe die ons beroofd heeft van onze eigenwaarde en ons vermogen om werkelijk lief te hebben. Homomannen worden opgeroepen zichzelf bewust te maken van de essentie van deze verwonding en ook de spirituele waarde ervan te doorgronden.

Het verschijnen van homo’s op het wereldtoneel en zeker de strijd voor homobevrijding is een kracht geweest voor wijdverspreide culturele en maatschappelijke verandering. Minder herkend, ook door homo’s zelf, is hun rol als dragers van de ziel in een wereld die er de voorkeur aan geeft zich op te houden aan de oppervlakte. Homoseksuele mannen en vrouwen hebben de kunde en het potentieel om een nieuwe maatschappelijke fase van verandering te leiden: de bevrijding van de ziel!

De innerlijke wereld van homomannen bevat zijn eigen werkelijkheid en waarheden, die naar voren gebracht en onderzocht zouden moeten worden. Denk hierbij aan het potentieel van het anders zijn, de spirituele aspecten van ‘homo-zijn’.

Als er een kindje is geboren wordt meestal als eerste door iedereen gevraagd: Wat is het? Een jongetje of een meisje? Het geslacht moet vastgesteld zijn willen we ons op een juiste manier kunnen verhouden tot het nieuwe mensje. Het westerse dualistische denksysteem kan maar twee geslachten bevatten. Het raakt van slag als het niet in tegenstellingen kan denken. Het is of het een of het andere. Onze taal en onze cultuur is gestructureerd rond het dwingende concept van ‘het een of het ander kiezen’. We hebben geen woorden om het inclusieve ‘beide/ en’ te beschrijven.

Hoe 'anders' zijn homo's eigenlijk? Of hoe ‘anders’ durven ze te zijn? Of herkennen we in onszelf de eeuwenoude reflex om ons maar zo gewoon en onopvallend mogelijk te gedragen?

GAY SOU L 'Het verschijnen van homoseksuelen op het wereldtoneel, en zeker de strijd voor homobevrijding, is een kracht geweest voor wijdverspreide culturele verandering. Minder herkend, ook door homo's zelf, is hun rol als dragers van de ziel in een wereld die er de voorkeur aan geeft zich op te houden aan de oppervlakte.' Mark Thomson   Samen met een aantal mannen die werken met homo en bi seksuele mannen rondom bewustzijn en persoonlijke groei is 'Gay soul' opgericht. Gaysoul gaat  over het potentieel van het ‘anders’ zijn. Over de opdracht die daar uit voortvloeit. Over de betekenisvolle sociale en spirituele functie die homoseksuelen in de wereld kunnen vervullen.    naar de website www.gaysoul.nl   inspiratiebronnen   In het schitterende duister onderzoekt Herman Cools verschillende spirituele en psychologische perspectieven en bouwt hij vanuit diverse bronnen een eigenzinnige versie op . Genuanceerde reflectie en doorleefde persoonlijke verhalen, waarin spiritualiteit en homoseksualiteit een hoofdrol vervullen, wisselen elkaar af. 'Het schitterende duister' is uitgegeven bij Altamira-Becht. Het is verkrijgbaar/bestelbaar in Belgische en Nederlandse boekhandels.  ISBN 978 90 6963 791 4 / NUR 728 Prijs: 19, 90 € Reacties zijn altijd welkom op herman.cools@scarlet.be   Does being gay bestow a special two-spiritedness? Is there a unique advantage to exploring the soul through a queer prism? What is “gaiety of soul?” How can flesh and spirit be integrated in a soulful life? The 16 vibrant gay male elders, both young and old, who speak out in Gay Soul: Finding the Heart of Gay Spirit and Nature have each pondered the nature of the soul through the lens of “otherness. In a series of long and intimate conversations, Mark Thompson calls out their deepest emotions with his searching, perceptive questions. Well-known community figures, spiritual leaders, and artists such as Harry Hay, Ram Dass, Andrew Harvey, Paul Monette, James Broughton, and many others are interviewed and photographed in this widely read collection. “What Thompson has given men in Gay Soul is an outpouring of much-needed healing love—from new kinds of ‘fathers.’”    --Judy Grahn, The Advocate “What makes his work successful is Thompson’s portrayal of the diversity of gay spiritualities. I came away with a great deal of hope, for gay spiritualities have the potentiality for profound cultural transformation in the coming years.” --Robert Goss, author of Jesus Acted Up “What a gift: this wake-up call to gay souls which celebrates the special joys and responsibilities that come with being gay.” --Christine Downing, author of Myth and Mysteries of Same Sex Love naar de website van Mark Thomson