De eerste podiumervaring deed Stef Bos (Veenendaal (NL), 12 juli 1961) in zijn studententijd op met het cabaretduo Kaliber (met Chiel van Berkel). In 1981 wint Kaliber de publieksprijs van het fameuze cabaretfestival Camaretten in Delft. Later, in 1988 eindigt hij als onderdeel van duo 'Idioten Blozen Niet' (wederom met Chiel van Berkel) op de tweede plaats van het Amsterdams Kleinkunst Festival.

Na zijn studie aan de lerarenopleidingen in Utrecht trok hij naar Antwerpen om van 1984 tot en met 1988 een theateropleiding te volgen aan het Hoger Instituut voor Dramatische Kunst (Studio Herman Teirlinck).

Na zijn studie speelt hij als acteur onder meer bij toneelgezelschap Oud Huis Stekelbees in Gent (B) en schrijft als liedschrijver vooral teksten en muziek voor anderen. Zijn eerste single 'Is Dit Nu Later' komt uit in 1990, maar doet niet veel. Een album (Is Dit Nu Later) volgt in de herfst van dat jaar.

Als in februari 1991 de single 'Papa' uitkomt, kent al snel een groot publiek zijn naam; het is een hit in Nederland en België. 

Door het succes van 'Papa' verkoopt de CD 'Is Dit Nu Later' erg goed. Het wordt zelfs dubbel platina. In datzelfde jaar volgen nog twee belangrijke onderscheidingen, te weten een Zilveren Harp en een Edison. In 1993 tekent Bos ook voor de vertaling en bewerking van de musical 'De Man Van La Mancha' voor het Koninklijk Ballet Van Vlaanderen. Ramses Shaffy neemt daarin de hoofdrol voor zijn rekening.

Vanaf het begin gaat Stef Bos met zijn muziek het theater in. Een bewuste keuze omdat hij voelt dat daar zijn woorden en muziek tot hun recht kunnen komen. Vanaf 1990 onstaan zo een reeks van voorstellingen die dikwijls qua inhoud en titel gekoppeld zijn aan een CD, die voor de tour gepresenteerd wordt of na de tour wordt uitgebracht.

Dit seizoen toert Stef solo langs een aantal theaters in Nederland en België met oud en nieuw werk onder de titel Vuurvlieg.

Stef Bos is een muzikale grootheid die in zijn liedjes verhalen vertelt en luisteraars het verhaal ook laat voelen. Het nummer ‘Papa’ is zijn allerbekendste lied. Zeg je Stef Bos, dan zeg je ‘Papa’. Rapper Negativ is een rapper met een slecht verleden. Vroeger deed hij allerlei verkeerde dingen, maar door de muziek en de geboorte van zijn dochter heeft hij zijn leven radicaal omgegooid. Hij rapt over dat omslagpunt in ‘Dingen Gedaan’. Stef kent deze kant van de maatschappij helemaal niet, die staat mijlenver van hem vandaan. Hij gaat met het nummer aan de slag en probeert er zijn eigen draai aan te geven. Negativ en Ali maken bewust samen een rap van het nummer ‘Papa’. Dat is best lastig voor ze, want ze hebben alle twee geen contact meer met hun vader. Twee persoonlijke dilemma’s en uiteenlopende werelden waarmee de  artiesten aan de slag gaan.

We benaderden Stef met onze drie kernvragen over kracht en bezieling:

Waar haal je kracht en bezieling vandaan voor je dagelijkse leven?

Uit de lucht! Ik denk dat ik lucht moet inademen voordat ik iets teweeg kan brengen. Het is iets vanzelfsprekends voor mij. Als ik opsta is er levenslust, dat heb ik van mijn moeder gekregen. Gelukkig doe ik iets waardoor ik me nooit deze vraag hoef te stellen: Het is zalig om met muziek en tekst bezig te zijn. Er is altijd wel een vonk waardoor de bougie aanslaat, waardoor de bezieling er is.

Als het gaat over ambitie in de muziek zie ik soms dat mensen gaan dwalen, waardoor ze niet meer houden van wat ze doen omdat het dan alleen nog maar over kwantiteit gaat. Muziek is een soort perpetuum mobile, dat betekent dat wat ik doe onderdeel is van een groter geheel. Ik ben als zanger dienstbaar aan het liedje wat ik zing en zolang ik iets schrijf ben ik dienstbaar aan het thema wat mij voorbij komt in mijn hoofd over de wereld. Zolang je die positie inneemt houd je voordurend dynamiek tussen iets afmaken en iets nieuws te beginnen.

Muziek is net als een vrouw, als je die met respect benadert, en geeft zonder iets teug te verlangen dan krijg je automatisch veel terug. Dat werkt met publiek in het theater ook. Op het moment dat ik geef dan voel ik een energie terugkomen, dan kan een avond wel fysiek vermoeiend zijn maar het tast de energie niet aan. Op momenten in mijn leven dat ik vermoeid raakte was de balans zoek. Ik moet oppassen dat ik niet teveel wil, maar als je met de juiste intentie de dingen doet krijg je altijd verschrikkelijk veel terug. Dat geldt ook voor de gewone dagelijkse dingen. Als je er maar open instapt.

Wat hebben mannen volgens jou in deze tijd nodig?

Het eerste waar ik aan denk is een verplichte cursus Taoïsme.  Het boek van Laozi, dat zijn stellingen van 2 zinnen die van origine zijn geschreven om machthebbers, zoals keizers in het oude China of mensen in machtige posities te onderwijzen over hoe je met macht om moet gaan. Het gaat om de paradoxen en er wordt geen moraal aan gebonden. Je moet zelf bepalen waar het evenwicht in een uitspraak zit. Het gaat nooit over de waarheid, je moet die zelf vormgeven. In essentie gaat het over het leven.

Mannen komen meestal in situaties terecht waarin je verleid wordt op het competitieve.

Ik zie het ook in de muziek waar het verworden is in programma’s als Idols, Xfactor etc. tegenwoordig vaak lijkt te gaan over roem vergaren, bekend te zijn of whatever. Het gaat altijd via competitie en dat is nou net waar muziek niet over gaat! Je kunt geen appels met peren vergelijken. Muziek gaat over authenticiteit. In dat soort programma’s worden voornamelijk klonen afgeleverd. Wat dat betreft leven we in een tijd, waar zeker mannen ook moeten voldoen aan een soort format.

Het tweede waar ik aan denk wat mannen nodig hebben is rust. Vanuit de emancipatie vanuit de jaren 70-80, mijn generatie, vind ik dat we op te veel fronten aan iets moeten voldoen. Er wordt maatschappelijk gezien veel van mannen verlangd. Je moet een perfecte huisvader zijn thuis, je moet carrière maken. Ik vind dat een misvatting. Wat vrouwenemancipatie losgemaakt heeft is dat mannen nu meer geëmancipeerd zijn. We moeten op verschillende levels opereren, ik sta graag in de keuken, maak me nuttig in het huishouden, kijk graag naar ons zoontje. Maar ik denk wel dat je onze biologische hoedanigheid ook moet respecteren. Ik zie dat aan ons zoontje, die nu 11 maanden is, hoe sterk hij naar z’n moeder trekt. Ook omdat mijn vrouw nog de borst geeft. Ik kan doen of laten wat ik wil maar op het moment suprême wil hij gewoon z’n moeder hebben! Net viel hij hard, en op dat moment roept hij keihard mamma en kan papa de boom in! Het is goed om dat soort dingen te weten en te respecteren.

Wat staat je als man in deze wereld te doen.

Volgens mij heb je de keuze. Of je bouwt een kathedraal of je bombardeert er een! Biologisch gezien moeten we ons voortplanten, maar volgens mij is er meer, niet omdat ik ons zo hoog acht als man, maar omdat we een vrouw kunnen bezwangeren. Ik zag het bij de zwangerschap van mijn vrouw waardoor er bij mij iets ontstond: ik moet hier nu dingen gaan regelen en goede omstandigheden gaan creëren. Zij gaat geboorte geven aan een kind en ik moet zorgen voor een huis (In Kaapstad) waarin het kan gebeuren. Net als bij merels, het mannetje bouwt het nest. Daarop voortbordurend denk ik dat mannen iets willen creëren, iets bouwen. In de letterlijke en de figuurlijke zin. Een idee of iets concreets. Op dat vlak kun je 2 kanten uit. Ik ben voor de constructieve bouwers, die echt iets proberen te maken. Je hebt ook mensen, wat je goed ziet in oorlogstijd, die iets kapot willen maken. Misschien is dat ook wel het macabere evenwicht wat er moet zijn. Dat er dingen verdwijnen en dat er daardoor ruimte komt om iets nieuws te maken. Om een man voldoening in zijn leven te geven moet hij iets te doen hebben.

Je hebt ook mensen die negatief zijn, die kan je nauwelijks helpen, die vinden het allemaal niks! Maar je moet zelf die knop omdraaien in je hoofd. Het is zoals Tolstoi zei: De wereld is zoals wij haar zien. Jouw manier van kijken bepaalt het beeld, hoe moeilijk de omstandigheden ook zijn. Dat is de essentiële knop die je zelf moet omdraaien. Het is jammer dat dit je niet op school wordt geleerd. Bij een Cito-toets wordt het cognitieve getest. Het gaat bij ons veel te veel over welvaart in plaats van welzijn. Ik heb het ook pas later geleerd en natuurlijk had je vroeger ook goede leraren die hun bezieling meegaven in de verhalen die ze vertelden, via die weg krijg je ook iets mee. In authentieke Afrikaanse of Indiaanse culturen leren kinderen hoe ze de omstandigheden waarin ze zitten in positieve zin kunnen benaderen. Dat is ook de oorspronkelijke bedoeling van religie: leren hoe je mensen bij kunt staan om meer spiritueel te leven. 

  interview door Johan van Breukelen / 2011