|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
Autonomie en wederzijdse afhankelijkheid
Hendrik Grashuis
Begin
november is er in Utrecht weer een support groep voor mannen gestart. Je ‘ondersteunt’ een gehandicapte die niet alleen de trap op kan komen. In dit winternummer van Mannenwerk.nl deelt Grashuis een paar van zijn gedachten over ‘autonomie’ en ’wederzijdse afhankelijkheid’
Onze onafhankelijkheid is een illusie ‘Onafhankelijkheid’
is in onze westerse, geďndividualiseerde samenleving een hoge waarde.
Maar de werkelijkheid is dat we voortdurend samenhangen met alles en
iedereen. Aan de eenvoudigste voorwerpen die wij dagelijks gebruiken, een
pen, een stoel, voedsel, kleding, computers, is een hele geschiedenis en
een hoop werk van anderen voorafgegaan. We worden op een bepaald moment in
de menselijke geschiedenis, op een bepaalde plaats, binnen een bepaalde
cultuur geboren. Als het goed is worden wij letterlijk door de handen van
anderen opgevangen als wij geboren worden. Wij zijn geen ‘selfmade’
mensen. Onze onafhankelijkheid, onze autonomie, is voor een groot deel een
illusie. We staan in wezen maar zeer beperkt op onszelf. We worden door
anderen gedragen en wij dragen de anderen. Deze wederzijdse
afhankelijkheid heeft niets van doen met zwakte maar alles met verbinding
en kracht. Een kracht die ik wantrouw Al
ruim dertig jaar lang breng ik elke zomer ruim een week in stilte door in
een klooster in Frankrijk. Ik mediteer, wandel, zing en neem driemaal
daags deel aan de gebedsdiensten. Wat mij daar altijd goed doet en iedere
keer ook weer raakt, is dat ik een week lang deel uitmaak van een grote
gemeenschap. Ik ben niet iemand die zich snel overgeeft aan iets of iemand
en ik voel me in een grote groep mensen vaak wat ongemakkelijk. Ik wil
graag mezelf blijven en niet opgaan in een massa. Wat dat betreft ben ik
ook beďnvloed door onze geďndividualiseerde samenleving. Toch ervaar ik
in zo’n gemeenschap van broeders een kracht die ik ook aantrekkelijk
vind, een kracht die ik vaak ook binnen de workshops van het mannenwerk
ervaar. Het
is tegelijkertijd een kracht die ik een beetje wantrouw. Als we met een
groep mannen samenzijn op onze workshops, ben ik geneigd er alert op te
zijn dat het ‘contact maken’ niet te veel verwordt tot een met
elkaar‘versmelten’. Want dat zou ten koste kunnen gaan van de
autonomie en de eigen verantwoordelijkheid van de mannen. Een
stevig, heilzaam handvat ‘Verantwoordelijkheid’
is een belangrijk begrip dat aan het begin van onze workshops vaak
krachtig wordt neergezet. Binnen de workshops en in ons dagelijks leven
blijkt het een stevig en heilzaam handvat; als we beseffen dat alles wat
we voelen, denken, verlangen, kortom, alles wat er in ons omgaat, in
eerste instantie van onszelf is, dan volgt daaruit dat we daar ook de
volledige verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. Meestal komen er op een
workshop dan wel opmerkingen in de trant van: ‘het is wel erg zwaar om
altijd maar verantwoordelijk te moeten zijn!’ Soms lukt het om stappen te zetten en soms niet. Zonder
een zekere mildheid ten opzichte van je eigen beperkingen en
onvolkomenheden zou het inderdaad niet te verdragen zijn. Hoewel we het
principe van de eigen verantwoordelijkheid hoog hebben, is er binnen het
mannenwerk altijd veel respect voor de menselijke tekortkomingen. En
terecht! Het lukt ons meestal wel om wat meer inzicht te krijgen in hoe we
in elkaar zitten en waar bepaalde heftige gevoelens vandaan komen. We
hebben langzamerhand ook steeds beter geleerd om wat vaker gewoon maar te
voelen wat we te voelen hebben en te beseffen dat veel van onze
heftigheden te maken hebben met een oud verhaal. Soms lukt het ons vanuit
de inzichten stappen te zetten maar soms lukt het ons ook niet, of niet
altijd. Soms zijn mensen gewoon even alles vergeten wat ze over zichzelf
dachten te weten. Op die momenten kan de verantwoordelijkheid wel weer
eens te zwaar voelen en ons juist hinderen. Eigenlijk heel goed te doen Een
stem van buitenaf kan soms nodig zijn om je te herinneren aan wie je
eigenlijk bent. Op onze workshops of tijdens onze andere
groepsactiviteiten kunnen mannen zichzelf en elkaar weer herinneren aan
wie ze eigenlijk zijn en hoe ze weer contact kunnen maken met wat er van
binnen leeft, met hun pijn, hun levenskracht en hun liefde. ‘Verantwoordelijkheid
nemen voor je eigen leven’ is eigenlijk heel goed te doen als je
tegelijkertijd blijft beseffen dat je eigen leven niet op zichzelf staat,
maar altijd verbonden is met een groter geheel. HendrikGrashuis
|
|
|
|