door HendrikGrashuis, Voorzitter Stichting Mannenwerk

Met een zekere regelmaat bieden wij supportgroepen voor mannen aan. Ik vind het altijd waardevol en krachtig dat mannen regelmatig willen samenkomen om elkaar te ondersteunen en inspireren. Ik weet dat ‘ondersteunen’ bij sommige mannen een associatie met zwakte en afhankelijkheid kan oproepen. Je ‘ondersteunt’ een gehandicapte die niet alleen de trap op kan komen. Ik wil graag  een paar gedachten met jullie delen  over ‘autonomie’ en’ wederzijdse afhankelijkheid’; 

‘Onafhankelijkheid’ is in onze westerse, geïndividualiseerde samenleving een hoge waarde. Maar de werkelijkheid is dat we voortdurend samenhangen met alles en iedereen. Aan de eenvoudigste voorwerpen die wij dagelijks gebruiken, een pen, een stoel, voedsel, kleding, computers, is een hele geschiedenis en een hoop werk van anderen voorafgegaan. We worden op een bepaald moment in de menselijke geschiedenis, op een bepaalde plaats, binnen een bepaalde cultuur geboren. Als het goed is worden wij letterlijk door de handen van anderen opgevangen als wij geboren worden. Wij zijn geen ‘self-made’ mensen. Onze onafhankelijkheid, onze autonomie, is voor een groot deel een illusie. We staan in wezen maar zeer beperkt op onszelf. We worden door anderen gedragen en wij dragen de anderen. Deze wederzijdse afhankelijkheid heeft niets van doen met zwakte maar alles met verbinding en kracht.   

Al ruim dertig jaar lang breng ik elke zomer ruim een week in stilte door in een klooster in Frankrijk. Ik mediteer, wandel, zing en neem driemaal daags deel aan de gebedsdiensten. Wat mij daar altijd goed doet en iedere keer ook weer raakt, is dat ik een week lang deel uitmaak van een grote gemeenschap. Ik ben niet iemand die zich snel overgeeft aan iets of iemand en ik voel me in een grote groep mensen vaak wat ongemakkelijk. Ik wil graag mezelf blijven en niet opgaan in een massa. Wat dat betreft ben ik ook beïnvloed door onze geïndividualiseerde samenleving. Toch ervaar ik in zo’n gemeenschap van broeders een kracht die ik ook aantrekkelijk vind, een kracht die ik vaak ook binnen de workshops van het mannenwerk ervaar.

Het is tegelijkertijd een kracht die ik een beetje wantrouw. Als we met een groep mannen samenzijn op onze workshops, ben ik geneigd er alert op te zijn dat het ‘contact maken’ niet te veel verwordt tot een met elkaar ‘versmelten’. Want dat zou immers het zicht kunnen benemen op de autonomie en de eigen verantwoordelijkheid van de mannen.

‘Verantwoordelijkheid’ is een belangrijk begrip dat aan het begin van onze workshops vaak krachtig wordt neergezet. Binnen de workshops en in ons dagelijks leven blijkt het een stevig en heilzaam handvat; Als we beseffen dat alles wat we voelen, denken, verlangen, kortom, alles wat er in ons omgaat, in eerste instantie van onszelf is, dan volgt daaruit dat we daar ook de volledige verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. Meestal komen er op een workshop dan wel opmerkingen in de trant van: ‘het is wel erg zwaar om altijd maar verantwoordelijk te moeten zijn!’

Zonder een zekere mildheid ten opzichte van je eigen beperkingen en onvolkomenheden zou het inderdaad niet te verdragen zijn. Hoewel we het principe van de eigen verantwoordelijkheid hoog hebben, is er binnen het mannenwerk altijd veel respect voor de menselijke tekortkomingen. En terecht!  Het lukt  ons meestal wel om wat meer inzicht te krijgen in hoe we in elkaar zitten en waar bepaalde heftige gevoelens vandaan komen. We hebben langzamerhand ook steeds beter geleerd om wat vaker gewoon maar te voelen wat we te voelen hebben en te beseffen dat veel van onze heftigheden te maken hebben met een oud verhaal. Soms lukt het ons vanuit de inzichten stappen te zetten maar soms lukt het ons ook niet, of niet altijd. Soms zijn mensen gewoon even alles vergeten wat ze over zichzelf dachten te weten. Op die momenten kan de verantwoordelijkheid wel weer eens te zwaar voelen en ons juist hinderen.

Een stem van buitenaf kan soms nodig zijn om je te herinneren aan wie je eigenlijk bent.

Op onze workshops of tijdens onze andere groepsactiviteiten kunnen mannen zichzelf en elkaar weer herinneren aan wie ze eigenlijk zijn en hoe ze weer contact kunnen maken met wat er van binnen leeft, met hun pijn, hun levenskracht en hun liefde.

‘Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven’ is eigenlijk heel goed te doen als je tegelijkertijd  blijft beseffen dat je eigen leven niet op zichzelf staat, maar altijd verbonden is met een groter geheel.