20 juni Vaderdag 2010

Dag Vader!

Zeventien jaar geleden, in de zomer van 1993, stierf mijn vader op 83 jarige leeftijd. Het gebeurde niet onverwachts maar het verdriet was er niet minder om. Ik hield van mijn vader en was blij met de tijd die we samen zijn laatste tien jaren hebben doorgebracht. Het waren goede jaren waarin ik bijna wekelijks naar mijn geboorteplaats fietste om daar mijn oude dove, en vaak boze vader aan te treffen.

Hij leefde teruggetrokken en als ik bij hem kwam was er altijd even tijd nodig om contact te maken. Als hij dan door z’n weerstand heen was kwamen de verhalen, meestal over vroeger. Ik schrok niet terug van zijn chagrijn, sterker nog ik vond het wel leuk. Ik zag mijn eigen boosheid in hem terug. Ik herinner me dat ik in die jaren, binnen het mannenwerk, vaak over mijn vader sprak en dat ik aan het contact met hem kon merken dat ik steeds meer volwassen werd. Eerst dacht ik nog iets nodig te hebben van hem; aandacht, gezien worden, erkenning, waardering. Toen ik het omdraaide en hem die aandacht, erkenning en waardering ging geven, wás het er ook allemaal!  Door er voor hem te zijn was ik er ook voor mezelf.  

Concreet koester ik nog steeds het boekje dat we samen hebben gemaakt ter gelegenheid van zijn 80^e verjaardag.  Een rijk geïllustreerd boekje met als titel ‘Allemaal Rampen!’ Met daarin zijn levensverhaal over hard werken, armoede, lief en leed, in zijn eigen handschrift. Geschreven voor zijn acht kinderen. Een verhaal  dat veel duidelijk maakte over zijn afkomst en onze familie geschiedenis. Een verhaal waardoor je ook meer begreep van deze ‘moeilijke’ man!  

Zo beschreef hij bij voorbeeld hoe hij als kind van 11 door z’n vader en moeder voor 100 gulden en een oude kaas voor een jaar verhuurd werd aan een boer. Zeven dagen in de week van ’s morgens 3 tot ’s avonds 9 uur slavenwerk. Hij had daar een levenslange haat tegenover boeren aan overgehouden.

Ben nu alweer meer dan 21 jaar zelf vader. In de begin jaren speelde ik vaak de ‘boze vader’. Toen Thijs en Nina opgroeiende kinderen waren beleefde ze veel plezier als ik mijn vader nadeed door (overdreven) boos te kijken of chagrijnig te doen.  Door de liefde voor mijn vader en omdat wij de opvoeding samen met 2 vrouwen deelden was er genoeg ruimte voor dit spel. Ik denk dat er in mijn vaders situatie vaak letterlijk en figuurlijk weinig ruimte was in dat grote gezin en in dat kleine arbeidershuisje.

Mijn eigen vader is inmiddels opgelost in mij. Ik heb hem ‘naar binnen’ gehaald. Als ik aan hem denk dan is het goed en geniet ik van de herinneringen. Wat ik soms nog weleens mis is dat concrete tochtje op de fiets, door weer en wind naar hem!

Toen Martin en Hendrik als Trio Thijs  besloten om dit jaar met Vaderdag een ’thema’ optreden te gaan doen leek het me een goed idee om daarvoor ook iets te maken. Het leek me spannend om een liedtekst te schrijven, een monumentje voor de honderdste geboortedag van ‘Pa’, want zo noemde ik hem altijd. Het was heerlijk om in mijn hoofd uren met mijn aandacht naar mijn vader te gaan en alles te noteren wat ik me herinnerde. Om vervolgens te spelen met die opgeschreven woorden en die zinnen. Uiteindelijk ontstond een tekst waarmee ik mezelf verraste en waarin ik terug lees dat die ‘boze’ man eigenlijk zo liefdevol is geweest in zijn werk. De vaders van onze generatie waren vaak afwezig, altijd maar aan het werk. Maar ik zie opnieuw dat ‘Arbeid’ in wezen zichtbaar gemaakte liefde is.

Beluister hier het lied ‘De Handen van Pa’

Gezongen door Trio Thijs op 20 juni Vaderdag 2010

Muziek Hendrik Grashuis