Deze week liep ik in de hete zon langs de vloedlijn van de Noordzee. Mijn lichaam, zichtbaar getekend door een medische ingreep, gestreeld door een lichte bries. Innerlijk dansend met de elementen, tussen vorm en ruimte.  

Ik doe een poging om onder woorden te brengen wat er met me gebeurt, wat ik meemaak; de pijn, de angst, maar ook het overstijgende, en de schoonheid van het bestaan. Net zoals ik dat heb met mijn beeldende werk, voel ik een innerlijke noodzaak om, nu met woorden, iets nieuws te creëren en dit met anderen te delen.                                                   

Eckhart Tolle schrijft in ‘Een Nieuwe Aarde’: ‘In onze hedendaagse cultuur zien niet veel mensen ziekte, ouderdom, invaliditeit, een verlies, een persoonlijke tragedie in een of andere vorm, als een mogelijkheid voor spiritueel ontwaken. Als dit soort dingen gebeuren met hen of iemand die ze kennen, denken ze dat er iets vreselijk mis is, iets wat niet zou mogen gebeuren’.

Het is een natuurlijke beweging die geldt voor alles wat leeft: Wat wordt geboren, wat groeit en bloeit, zal ook weer verwelken en sterven! Ik heb de afgelopen tijd gemerkt dat ik met deze ‘beweging’ goed kan zijn. ‘Zijn met wat er is!’ is wel een richtlijn van grote waarde in mijn leven. Maar dat hoeft nog geen passiviteit of gelatenheid in te houden. Ken nelijk is het de mens ook eigen om zich soms tegen natuurlijke bewegingen te willen verzetten en daar waar mogelijk in te grijpen!

Voor het operatief verwijderen van de kwaadaardige tumor in mijn lijf liet ik me een paar weken geleden ‘opnemen’ in een ziekenhuis. Daarmee ging ik een geheel nieuw en onbekend gebied betreden. Wat gaan ze precies doen, en hoe? En belangrijker nog, hoe ga ik het zelf doen? Angst voor het onbekende, en voor het overgeleverd zijn. Maar ook een zekere opwinding en nieuwsgierigheid!

Overgave kent verschillende niveaus. Ik heb wel eens iemand horen zeggen dat overgave de meest onafhankelijke daad is die een mens kan stellen. Na een aantal voorlichtende gesprekken besloot ik me over te geven aan het vakmanschap en de instrumenten van de chirurg , de anesthesist, de verpleegkundigen. Op een ander niveau besloot ik er helemaal bij te blijven!

Tot het moment van de narcose was ik levendig en helder met de mensen om me heen. Verrassende ontmoetingen met bijzondere mannen en vrouwen die bijzonder specialistisch werk doen. De hele weg, tot op de operatietafel, beleefde ik het contact als bemoedigend, inspirerend, soms emotioneel, en gezien de omstandigheden best plezierig! Bij het inbrengen van een buisje in mijn rug vroeg de anesthesist of ik voorover wilde buigen. De mevrouw die voor me stond hield me vast bij de schouders. Ik vroeg of ik mijn hoofd op haar arm mocht leggen.  Ik voelde me een bang jongetje van zeven jaar in de armen van zijn moeder en ik liet mijn tranen stromen. Ze hield me vast en zei: ‘Het is helemaal goed jochie!’ . Terwijl we nog even moesten wachten in het voorportaal van de operatiekamer , hadden we een mooi gesprek over bezieling in het werk. Haar passie was de afgelopen vijfendertig jaar geweest om mensen er zo goed mogelijk ‘door heen te helpen’. Toen werd ik voor twee en een half uur ‘weg’ gemaakt.

Tijdens het bijkomen leek het alsof ik door engelen was gedragen en aangeraakt. Ik had een visioen waarin ik weer twintig jaar terug in de tijd was, boven op een rode berg, midden in de woestijn van Australië. Op driehonderd meter hoogte had ik daar toen een ‘piek’ ervaring: De wereld om me heen, was ook de wereld in mij! Er werd tegen me gezegd dat de operatie volgens het beste scenario was gegaan. Toen ik de deken optilde zag ik met eigen ogen dat de verminkingen waar ik zo voor had gevreesd niet hadden plaatsgevonden! Wat een zegen en liefde, al die mensen om me heen die ik had gevraagd aan me te denken. Al die kaarsjes die voor me waren opgestoken. Niet alleen maar symbolisch of bij wijze van spreken, maar als daadwerkelijke, dragende energie! Aan de andere kant van de klapdeuren stond mijn man me weer op te wachten.

Ik las pas een uitspraak van Martin Buber: ‘Het Kwade is als de mens vergeet dat hij eigenlijk een koningszoon is!’ Ik moet er aan denken vanwege dit verhaal over alle zegen en besef van liefde die mijn kanker me tot nu toe heeft opgeleverd. En natuurlijk komt het ook bij mij op: Kan dit wel? Mag dit wel? Ga ik nu ergens overheen? Moet ik deze persoonlijke dingen niet alleen in stilte beleven? Mag ik er wel openlijk over spreken? Is dat niet ‘de goden verzoeken?’ Op de workshops van het mannenwerk beginnen we vaak met de vraag: Wat is je diepste verlangen voor deze dagen? En als mannen dan woorden geven aan hun diepste verlangen, vraag ik ze wel eens om ter plekke even te onderzoeken of er van dat verlangen misschien al iets levend en vervuld aanwezig is in het hier en nu. En meestal is dat het geval. We zijn allemaal bijzondere en gezegende mensen! En vaak zijn we dat ergens onderweg vergeten.

De dagen die volgden waren vol van aandacht en medische zorg, waarbij alles erop gericht was om zo snel mogelijk weer uit bed te komen, los van alle slangetjes en afhankelijkheid.  Gebaseerd op ervaringsverhalen van familieleden was mijn verwachting geweest dat ik me na de operatie echt ziek zou gaan voelen, misselijk zou zijn en pijn zou hebben. En dat ik psychisch nog wel een terugslag van de narcose zou krijgen! Niets van dit alles: ik bleek op een bepaald moment zelfs een soort bezienswaardigheid te zijn: verpleegkundigen van andere afdelingen kwamen soms even om het hoekje kijken, naar die vreemde kale man met zoveel praatjes, die lichamelijk en geestelijk zo onaangetast leek, na zo’n zware operatie.

Ik heb ook mijn angstige momenten gehad. Tot vijf dagen na de ingreep waren er nog steeds risico’ s. De derde nacht was er alarm omdat er heftige bloedingen ontstonden. Er werd al rekening gehouden met een spoedoperatie. De nachtarts klopte me tot zes maal toe geruststellend op de schouders en wenste me ‘heel veel sterkte!’ Bij elk klopje raakte ik meer in paniek. Drie dagen daarna zat ik met een vriendin te lunchen op een terras aan de Kromme Rijn op het landgoed Rhijnauwen.

Nu ben ik alweer een tijdje in Bergen, in het huis van vrienden. In het begin voetje voor voetje in de tuin, en daarna stap voor stap verder de polder in, op weg naar herstel. Ik voel mijn energie dagelijks toenemen. Alsof ik weer aan een infuus aangesloten ben: nu druppelen er zomerse Hollandse landschappen naar binnen. Ik voel even een verlangen om ze te schilderen, maar eigenlijk hoeft het ook niet. Leunend op een hek zie ik het weelderige werk van oude meesters overgaan in het abstracte lijnenspel van Mondriaan, en ik ben er onderdeel van. Ik ervaar de essentie! Ik moet niks, ik hoef alleen maar te zijn!

De tumor, zo groot als een kleine appel, is verwijderd uit mijn lichaam. Om zijn uitzaaiingen te bestrijden start er binnenkort een vervolgbehandeling. Daarvoor is ‘gif’ nodig. Ik kan me nu al weer zorgen maken over hoe dat zal gaan. En dat doe ik ook af en toe. Maar als ik kijk naar hoe het in het moment werkelijk is, ervaar ik vooral de volledigheid van het leven!

‘Alles wat zich op je levensweg aandient, is een uitnodiging om te functioneren!’ Deze uitnodiging geldt voor ieder mens. Voor mij werkt het als een herinnering om mijn geest open en levendig te houden.

11 Augustus 2009 Johan van Breukelen  

klik hier naar het verhaal wat er aan voor af ging